[Hưởng ứng Tuần lễ Truyền thông Phòng chống kháng thuốc 18/11/2021 – 24/11/2021]: Nâng cao nhận thức về kháng sinh toàn cầu

24/11/2021 08:47:00

Khởi đầu từ năm 2015, tuần lễ nâng cao nhận thức về kháng sinh toàn cầu (World Antibiotic Awareness Week) được WHO phát động hàng năm từ 18 đến 24 tháng 11. Đây không phải là một phong trào mà là một sự kêu gọi mạnh mẽ, khẩn thiết đến tất cả mọi người nhằm nâng cao nhận thức về kháng sinh và tình hình kháng kháng sinh đang diễn ra từng ngày, từng giờ trên toàn thế giới.

Sự phát triển nhanh chóng của các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc trong những năm gần đây là một thực trạng báo động ở tất cả các nước. Nếu như đa số vi khuẩn Klebsiella pneumoniae tiết betalactamase phổ rộng (ESBL) gây nhiễm khuẩn đường tiết niệu vẫn còn nhạy gần như hoàn toàn đối với với các kháng sinh nhóm carbapenem trong nghiên cứu SMART tiến hành tại các nước khu vực Châu Á Thái Bình Dương bao gồm Việt Nam trong giai đoạn 2010 – 2013, tỷ lệ này đã giảm xuống dưới 70%, thậm chí thấp hơn trong một số báo cáo gần đây tại các bệnh viện trong nước. Sự đề kháng với các kháng sinh “hàng cuối” để điều trị các vi khuẩn đa kháng như colistin, vancomycin cũng đã được ghi nhận tại nhiều bệnh viện trong toàn quốc. Tại Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cũng như nhiều bệnh viện tuyến cuối khác, các kháng sinh đồ với kết quả vi khuẩn đề kháng toàn bộ các kháng sinh thử nghiệm xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt trong đại dịch COVID-19.

Song song đó, sự ra đời của các kháng sinh mới có phổ tác dụng trên các chủng vi khuẩn đa kháng dường như tỷ lệ nghịch với sự gia tăng đề kháng kháng sinh. Nếu như trong các giai đoạn 1983 – 1987 và 1988 – 1992, số lượng kháng sinh mới được FDA (Hoa Kỳ) chấp thuận lần lượt là 16 và 14 thì con số này chỉ còn là 6 và 2 cho các giai đoạn 2003 – 2007 và 2008 – 2012. Sự thiếu hụt các kháng sinh mới có hiệu quả cao đã góp phần làm tăng gánh nặng trong điều trị các bệnh nhiễm khuẩn.

Sử dụng kháng sinh an toàn, hợp lý không còn là nhiệm vụ của chỉ nhân viên y tế mà là của tất cả mọi người, từ nhà quản lý, nhà hoạch định chính sách đến mỗi người trong cộng đồng. Mỗi chúng ta đều có nguy cơ đối mặt với nhiễm khuẩn do vi khuẩn đa kháng. Theo WHO, chúng ta có thể bắt đầu từ những việc đơn giản nhất như dạy trẻ em việc rửa tay sạch, giữ khoảng cách với mọi người khi sốt, hắt hơi, giữ vệ sinh môi trường xung quanh,…đến giải quyết những vấn đề phức tạp hơn đòi hỏi trình độ chuyên môn trong y tế. Việc cùng nhau nâng cao nhận thức và hành động trong phòng chống kháng thuốc sẽ góp phần làm giảm hoặc làm chậm sự phát triển và lây truyền của của các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc, để chúng ta không phải rơi vào tình trạng không còn “thuốc chữa” (no cure) đối với các bệnh nhiễm khuẩn mà vài chục năm trước đây có thể chữa khỏi dễ dàng bằng một kháng sinh thông thường.

Theo PGS TS DS. Đặng Nguyễn Đoan Trang – Trưởng khoa Dược Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM

Dược sĩ tâm sàng tư vấn sử dụng thuốc cho người bệnh.


Tài liệu tham khảo:
 
  1. https://www.who.int/campaigns/world-antimicrobial-awareness-week/2021
  2. Jean SS, Coombs G, Ling T et al. (2016). Epidemiology and antimicrobial susceptibility profiles of pathogens causing urinary tract infections in the Asia-Pacific region: Results from the Study for Monitoring Antimicrobial Resistance Trends (SMART), 2010–2013. International Journal of Antimicrobial Agents, 47 (4): 328-334.
  3. Zheng W,  Sun W, Simeonov A. (2017). Drug repurposing screens and synergistic drug-combinations for infectious diseases: Drug repurposing for infectious diseases. British Journal of Pharmacology. 175(2).
  4. Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM. Báo cáo về tác nhân gây bệnh và tỷ lệ  kháng thuốc 2019 – 2021.



 

Các tin đã đăng